Żeby mi się chciało tak jak mi się nie chce :-), czyli kilka słów na temat automotywacji
W codziennym życiu mamy wiele obowiązków i zadań, które stale wykonujemy. Część z nich przychodzi nam łatwo, inne wymagają od nas większej motywacji, by je zrealizować. Ale czym właściwie jest motywacja, którą kierujemy się w życiu? To stan gotowości do podjęcia zadania lub czynności. Dzieli się ona na motywację zewnętrzną i wewnętrzną.
Motywacja zewnętrzna a wewnętrzna
Motywacja zewnętrzna wynika z dążenia do celu, by uzyskać nagrodę lub uznanie, lub realizowania zadań z powodu oczekiwań innych osób wobec nas. Motywacja wewnętrzna z kolei pojawia się, gdy czerpiemy radość i satysfakcję z samego działania lub z poczucia zainteresowania zadaniem. Często trudno jest nam wzbudzić wewnętrzną motywację do realizacji zadań, które zostały nam narzucone przez innych, zwłaszcza jeśli są one mało przyjemne, jak np. prace domowe, obowiązki domowe, nauka czy praca zawodowa. Łatwiej wykonujemy takie zadania, jeśli nagradzamy się czymś przyjemnym, jak słodyczami, oglądaniem serialu czy spotkaniami ze znajomymi. Jednak po dłuższym czasie nawet te nagrody mogą nie wystarczyć, by zmotywować nas do dalszej pracy. Dlatego warto łączyć motywację wewnętrzną z zewnętrzną i nauczyć się automotywacji – wzbudzania chęci do działania, która nie zależy od nagród, lecz od świadomości celu, który chcemy osiągnąć.
Jak możemy poprawić naszą automotywację? Dobrym początkiem jest rozpoznanie pory dnia, w której jesteśmy najbardziej efektywni. Niektóre osoby najlepiej pracują rano, a inne wieczorem. Gdy już poznamy porę, kiedy pracuje nam się najlepiej, możemy zaplanować najbardziej wymagające zadania na ten czas, a mniej istotne – na moment, gdy nasza efektywność spada.
Miejsce pracy
Kolejnym ważnym elementem jest odpowiednie miejsce pracy. Jeśli mamy się uczyć lub pisać raport, a otoczenie pełne jest rozpraszających elementów, łatwiej będzie nam się skupić na czymś innym. Często mamy pod ręką telefon, telewizor czy laptopa, które nas kuszą swoją obecnością. Warto zadbać o porządek w miejscu pracy, aby wyeliminować zbędne rozpraszacze.
Nie warto również pracować bez przerwy, nawet jeśli zależy nam na szybkim zakończeniu zadania. Ciągła praca bez odpoczynku może nas szybko zmęczyć i zniechęcić. Dlatego warto robić przerwy co 25-30 minut i odpoczywać przez 5 minut – np. wychodząc na krótki spacer, dotleniając się lub pijąc wodę. Po intensywnym wysiłku umysłowym nasza wydajność spada, a koncentracja staje się trudniejsza. Wtedy przerwa pomoże nam wrócić do pracy z nową energią.
Dobór zadań
Kolejną zasadą utrzymania automotywacji jest unikanie rozpraszania się wieloma zadaniami naraz. Jeśli jednocześnie odrabiamy pracę domową, piszemy referat i uczymy się na sprawdzian, każda z tych czynności zajmie więcej czasu, a jakość ich wykonania będzie niższa, niż gdybyśmy skupili się na jednej rzeczy. Ważne jest, aby docenić postęp, który już osiągnęliśmy. Zamiast myśleć o tym, ile materiału jeszcze przed nami, warto zauważyć, ile już udało się przyswoić.
Zdarza się, że nie możemy skupić się na zadaniu, ponieważ stało się ono rutynowe i nudne. W takim przypadku warto zmienić sposób realizacji obowiązku. Na przykład zamiast uczyć się samodzielnie, można spotkać się z przyjaciółmi i wspólnie opracować materiał, robiąc quiz lub rywalizując ze sobą. Nauka staje się wtedy bardziej angażująca i zabawna. Możemy również ustalić nagrodę dla zwycięzcy, np. ulubioną przekąskę lub wspólne wyjście do kina, co dodatkowo motywuje do działania.
Mimo że niektóre obowiązki są mało przyjemne, warto pamiętać, że nawet one mogą być realizowane z pozytywnym nastawieniem. Ważne jest, by wzbogacić rutynowe zadania o różnorodne podejścia i uczynić je ciekawszymi. Po zakończeniu trudniejszych obowiązków warto znaleźć czas na relaks i robić coś, co sprawia nam przyjemność – niezależnie od tego, czy jest to ulubiony serial, spotkanie ze znajomymi, książka czy gra. Równowaga między obowiązkami a pasjami jest kluczowa. Skupiając się wyłącznie na pracy, nauce czy obowiązkach, trudno będzie zachować efektywność. Odpoczynek jest równie ważny jak nasze obowiązki, ponieważ pozwala na regenerację sił i utrzymanie wysokiej motywacji do dalszego działania.
Bibliografia:
Automotywacja na 101 sposobów, Christine Ingham, wyd. IFC Press Sp. z o.o. 2007
Kamila Krocz. (2020). Automotywacja. Relacje abczdrowie. https://relacje.abczdrowie.pl/automotywacja/6955929917790720a#jak-sie-motywowac-do-dzialania