„Życie można przeżyć na dwa sposoby: jakby nic nie było cudem albo jakby wszystko nim było”
(Albert Einstein)
Czym jest wdzięczność?
Wdzięczność jest pozytywną emocją, której odczuwanie i praktykowanie ma znaczący wpływ na nasze życie. Jest to emocja, o której pojawieniu się, w głównej mierze decydujemy sami. Zaczynamy ją odczuwać wtedy, gdy zauważamy pozytywne aspekty swojego życia i zaczynamy je doceniać. Komuś wydawać się może, że chodzi o rzeczy wielkie, spektakularne typu: sukcesy, majątek, sława, prestiż. Wiemy dobrze, że nie dla każdego są one dostępne, a jednak wdzięczność jest dla każdego. Jak to możliwe? Sztuka polega na tym, by zauważać najdrobniejsze dobre rzeczy, które nas spotykają. Warto zdać sobie sprawę z tego co się posiada, nie tylko w kontekście materialnym, potraktować to jako dar i wzbudzić w sobie poczucie wdzięczności. Gdy wdzięczność zagości w naszych sercach na dłużej, odwdzięczy się nam pełniejszym, szczęśliwszym przeżywaniem życia. To właśnie dzięki tej emocji będziemy potrafili w pełni cieszyć się chwilami pięknymi i łatwiej przejdziemy przez momenty trudniejsze.
Korzyści z praktykowania wdzięczności
Badaniem wdzięczności i jej wpływu na funkcjonowanie człowieka psychologowie (McCullough, Emmons, Tsang) zajęli się dopiero w XXI wieku. Wyniki tych badań pokazują, że odczuwanie wdzięczności znacząco poprawia kondycję jednostki na wielu płaszczyznach. Osoby, które miały wyższe wyniki w teście wdzięczności, cieszyły się lepszym zdrowiem psychicznym i fizycznym.
Zdrowie fizyczne
Doktor Ewa Jaczewska-Gerc Swps, 2023 r. mówi o badaniach, które potwierdzają, że osoby wdzięczne lepiej śpią, mają większą odporność na czynniki chorobotwórcze, wzmacnia się ich układ immunologiczny. Łatwiej jest im radzić sobie z bólem, gdyż skupiają się na innych życiowych sprawach. Mają niższe ciśnienie krwi, co korzystnie wpływa na pracę serca, a jednocześnie są energiczniejsi. Na niższym poziomie odczuwają stres i lęk. Badaczka tłumaczy tę zależność wpływem emocji jaką jest wdzięczność, na zmiany chemiczne w ludzkim organizmie.
Kondycja psychiczna
Zauważanie i docenianie dobra w swoim życiu pomaga radzić sobie z silnymi trudnymi emocjami, wzmacnia poczucie wartości, ułatwia znoszenie porażek i wyciąganie z nich wniosków na przyszłość, zmienia myślenie na pozytywne. Wyzwala takie emocje jak radość, zachwyt, duma czy poczucie szczęścia, miłości. Dodaje sił do podejmowania działań. Pozwala walczyć z depresją.
Wzrost moralności
Według badaczy zajmujących się zagadnieniem wdzięczności, ludzie, którzy ją praktykują, postępują bardziej etycznie w stosunku do innych. Przyjmując i doceniając dobro, sami chcą przekazywać je dalej. Gdy zostają skrzywdzeni, łatwiej wybaczają.
Kontakt z samym sobą
Ludzie wdzięczni są bardziej świadomi siebie, mają większą samoakceptację. Znają lepiej swoje zasoby i ograniczenia, mocne i słabe strony. Traktują siebie z wyrozumiałością, łagodnością. Mają większą motywację do konsekwentnego realizowania swoich celów.
Relacje z innymi ludźmi
Dobro przychodzi do nas często przez drugiego człowieka. Osoby, które widzą to i umieją wyrażać wdzięczność innym budują lepsze i trwalsze relacje. Mają bardziej rozbudowane sieci kontaktów. Lepiej funkcjonują w bliskich związkach. Potrafią być bardziej współczujący, empatyczni, życzliwi. Są bardziej wyrozumiali dla słabości innych ludzi.
Warto zatem być wdzięcznym na każdym etapie życia niezależnie od okoliczności, jakie są naszym udziałem. Wdzięczności możemy się nauczyć, musimy tylko chcieć spróbować.
Nabywanie umiejętności zawsze wymaga ćwiczeń. Co zrobić, by ta cenna kompetencja stała się naszym nawykiem? Wprawiać się w dostrzeganiu, docenianiu małych rzeczy oraz dziękowaniu za nie.
Cieszenie się drobiazgami
Wszystko to, co mamy, kim jesteśmy, co przeżywamy może być powodem do wdzięczności. W każdej życiowej sytuacji można znaleźć pozytywne strony i szczerze się nimi ucieszyć. Będziemy potrafili to zrobić tylko wtedy, gdy zdamy sobie sprawę, ile dobra na co dzień otrzymujemy. „Do dobrego człowiek szybko się przyzwyczaja” – mówi przysłowie i przestaje to zauważać. Sprawy takie jak życie, zdrowie, rodzina, przyjaciele, wygodne mieszkanie, dobre jedzenie itd., są naprawdę warte naszej uwagi i wdzięczności. Każdą chwilę dnia, każdy szczegół życia możemy potraktować jako coś, za co będziemy wdzięczni drugiemu człowiekowi albo sobie. Doceniajmy gesty życzliwości i troski naszych bliskich, uśmiechy przechodniów, chęć pomocy czy wsparcia od przyjaciela. Cieszmy się również z posiadanych zdolności, umiejętności, predyspozycji. To pomoże nam przetrwać kryzysy. Skupiając się na tym co już mamy, co możemy zrobić, łatwiej przezwyciężymy trudności. Koncentracja na tym co nam się udało, nawet na małych sukcesach, zwiększy samoakceptację i poczucie wpływu na swoje życie. Będziemy wówczas bardziej zmotywowani do podejmowania kolejnych wyzwań. Sztuka polega na tym, by zauważać te dobre rzeczy każdego dnia, zachwycać się nimi, wtedy poczujemy głęboką radość a nie tylko pozorne zadowolenie. Zamiast skupiać się na brakach i ograniczeniach, poprzestańmy na tym co mamy, a zobaczymy, że powodów do radości mamy co raz więcej.
Jak wyrobić w sobie nawyk wdzięczności?
Bądź uważny, zatrzymuj się na tym co przeżywasz, myślisz, przyglądaj się sobie, światu, ludziom. Żyj tu i teraz, nie rozpamiętuj przeszłości, nie wybiegaj zbytnio w przyszłość. Zacznij prowadzić dzienniczek wdzięczności: Każdego dnia postaraj się znaleźć co najmniej 5 dobrych rzeczy, które było Ci dane przeżyć. Mogą to być różne sytuacje- na przykład: twoje osiągnięcia, chwile relaksu, spędzenie czasu na swoim hobby, spotkania z przyjaciółmi, dobre słowa od najbliższych. Doceniaj WSZYSTKO, nie ma rzeczy zbyt małych, zbyt mało ważnych.
Pisz listy z podziękowaniami do ludzi, którym coś zawdzięczasz i do siebie, gdyż sobie też masz za co dziękować. Nie musisz ich wysyłać.
Doceniaj ludzi w momencie, gdy czynią dobro. Dziękuj za te drobne gesty serdeczności, za codzienną troskę, za przysługi, za poświęcony czas, wartościowe rozmowy, szczere komplementy….
O poranku bądź wdzięczny za każdy nowy dzień, a wieczorem przypomnij sobie wszystko, co dobrego ci się przytrafiło, co ty sam dobrego zrobiłeś. Nawet w najtrudniejszym dniu można znaleźć dobro.
O błędach myśl jak o lekcjach, z których możesz wyciągnąć naukę. Dziel się z innymi wdzięcznością, zarażaj nią, jeśli zauważysz już owoce życia z nią, mów o niej.
Zakończenie
Wdzięczność jest potężnym narzędziem, które codziennie używane może zmieniać nasze nastawienie do życia i otaczającej nas rzeczywistości. Dzięki pielęgnowaniu w sobie tego głębokiego uczucia, możemy stawać się szczęśliwszymi ludźmi. Docenianie tego co mamy i radowanie się tym, pozwala nam widzieć piękno otaczającego nas świata, dobro w ludziach, których spotykamy i siłę w sobie do przyjmowania wszystkiego, co życie nam przynosi. Ludzie, którzy cieszą się z drobnych spraw są zdrowsi fizycznie i psychicznie, a kiedy zachorują, gdy spotka ich coś trudnego, łatwiej im stawić czoła przeciwnościom. Korzyści z praktykowania wdzięczności jest zatem wiele i są one warte tego, by nauczyć się realizować ją w codzienności. Zachęcam do uważnego przypatrywania się światu, sobie, innym ludziom, zauważania każdego, nawet najmniejszego dobra i zapisywania tego w dzienniczku wdzięczności. „Najszczęśliwsze osoby nie mają wszystkiego, ale są za wszystko wdzięczne” – autor nieznany.
Bibliografia:
- Berne E., W co grają ludzie? Psychologia stosunków międzyludzkich, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004.
- James M., Jongeward D., Narodzić się by wygrać. Analiza transakcyjna na co dzień, Dom Wyd. REBIS, Poznań 1994.
- Harris T.A., W zgodzie z sobą i z tobą. Praktyczny przewodnik po analizie transakcyjnej, IW PAX, Warszawa 1987.
- Krzemiński I., Co dzieje się między ludźmi?, Wyd. Naukowe i Literackie OPEN, Warszawa 2008.