Wielu rodziców zastanawia się, czy cukry wpływają na aktywność dzieci. Niektórzy obserwują, że pociechy stają się nadaktywne po użyciu dużej, a nawet umiarkowanej ilości słodyczy. Racjonalnym wnioskiem dla dorosłego jest ograniczenie cukrów w codziennej diecie u dziecka. W praktyce to może się okazać nie najłatwiejszą sprawą, gdyż współcześnie dania nawet dla najmłodszych posiadają sacharozę.
Czy cukier jest szkodliwy?
Przyjrzyjmy się temu, co nam mówi nauka i dietetyka. Jeżeli przeczytamy składniki większości potraw, które zażywamy, to prawie wszystkie będą miały w swoim składzie kilka gramów cukru w odniesieniu do 100 g. Na przykład sosy i ketchupy. Czy wszystkie cukry są szkodliwe i wpływają na aktywność u dzieci?
Węglowodany proste i złożone
Cukry w swojej naturze będą się różniły. Przede wszystkim należy oddzielić cukry naturalne i sztuczne. Sacharoza naturalna, która składa się z glukozy i fruktozy jest obecna w owocach i niektórych warzywach (np. w buraku, marchwi i ziemniakach). Może się wydawać, że wszystko, co naturalne jest zdrowe, natomiast przy diecie nisko węglowodanowej lekarze zalecają wykluczyć z jadłospisu warzywa z dużą zawartością cukrów.
Istnieją również cukry sztuczne, czyli przetworzone. Są one zawarte w słynnych batonikach, cukierkach, pastach czekoladowych itd. I tu zazwyczaj nam się zapala czerwona lampka, kiedy zastanawiamy się, czy są one zdrowe dla naszych dzieci lub kiedy obserwujemy pojawienie się nadpobudliwości po spożyciu dużej ilości słodyczy.
Szybki cukier, szybki zastrzyk energii
Cukry w swoim składzie należą do grupy węglowodanów. Z kolei węglowodany dzielą się na proste i złożone. Do węglowodanów prostych będą się odnosiły cukry sztuczne, czyli wyżej wspomniane słodycze. Są one zbudowane z jednej cząsteczki cukru, takiej jak glukoza, fruktoza lub galaktoza. Dają one szybki zastrzyk energii, podnoszą poziom cukru w krwi i mogą stać się czynnikiem nadpobudliwości. Jeżeli zbadamy składniki ulubionych smakołyków, to może się okazać, że mają one skondensowaną, czyli bardzo wysoką ilość sacharozy, która wywiera na nas natychmiastowy wpływ.
Jeżeli organizm osoby dorosłej jest w stanie przetrawić bez widocznych skutków, dla dziecka one mogą być trudne dla przyswojenia.
Słodycze a nadaktywność
Badania nie wykazują bezpośredniego związku pomiędzy nadpobudliwością a cukrami, natomiast właściwości węglowodanów prostych wskazują na to, że mogą one mieć wpływ na samopoczucie, a również stopniowo wywołują uzależnienie.
Dlatego w przypadku, jeżeli obserwujesz, że twoje dziecko staje się nadpobudliwe po spożyciu słodyczy, należy je zmniejszyć. Również to się zaleca w przypadku zaburzeń związanych z nadpobudliwością — na przykład ADHD czy zespół Aspergera.
Czym zastąpić cukry proste?
Z kolei do węglowodanów złożonych należą różnego rodzaju owoce i ciemne pieczywo. One dłużej przetrawiają się w organizmie, nie robią szybkiej fali podniesienia cukrów w krwi, nie powodują uzależnienia i nadpobudliwości. Wszyscy wiemy, że owoce są zdrowe, mają witaminy, ich zaletą jest to, że nie powodują takich skutków ubocznych, jak cukry sztuczne.
Są to powody, dla których warto pomyśleć o zmianie diety dla dzieci. Oczywiście, że nie da się w całości wyeliminować słodyczy z naszego życia, natomiast warto się zastanowić o ich istotnym zmniejszeniu. Szczególnie, jeżeli obserwujemy problem nadpobudliwości u dziecka.
Bibliografia:
- Green C., Chee K. Y., Zrozumieć ADHD, Warszawa 2010.
- Greenblat J., Gottlieb B., Nareszcie skoncentrowani. Kraków 2019.
- Kołakowski a., Wolańczyk T., Pisula a., Skotnicka M., Bryńska A., ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej Poradnik dla rodziców i wychowawców, Gdańsk 2007.
- Staniszewska A., The history of attention of deficit hyperactivity disorder symptoms studying as a psychological disorder, http://st-hum.ru/sites/st-hum.ru/files/pdf/staniszewska_5.pdf%20Data%20dostępu%2022.09.2020″Studia Humanitatis HYPERLINK “http://st-hum.ru/sites/st-hum.ru/files/pdf/staniszewska_5.pdf%20Data%20dostępu%2022.09.2020” (2020) nr 2 (22.09.2020), http://st-hum.ru/sites/st-hum.ru/files/pdf/staniszewska_5.pdf HYPERLINK “http://st-hum.ru/sites/st-hum.ru/files/pdf/staniszewska_5.pdf%20Data%20dostępu%2022.09.2020”.
- https://oko.press/cukier-nadpobudliwosc-dzieci (dostęp na 20.05.2025).
- https://magiazdrowia.com.pl/co-to-sa-weglowodany-proste-i-zlozone-oraz-jak-wplywaja-na-nasz-organizm/ (dostęp na 20.05.2025).